De kunstensector

Krijg ik het loon waar ik recht op heb?

In verschillende sectoren zijn er collectieve akkoorden afgesloten (CAO's), je kan ze terugvinden op deze site (onder Documenten). Alles hangt dus af waar je wordt tewerkgesteld en onder welk paritair comité je valt (dit staat meestal vermeld op je loonfiche). Hoe dan ook is het minimumloon verplicht (terug te vinden in de leidraad: zie Documenten).

Op www.abvv.be vind je een calculator om van je brutoloon naar je nettoloon te gaan.

Wat is de kleine vergoedings regeling en wanneer kan ik daar gebruik van maken?

De kleine vergoedingsregel werd ingevoerd op 1/7/2004. Het is een regeling die enkel voor kunstenaars geldt en het wordt beschouwd als "vrijwilligerswerk". Je mag tot €100 per dag krijgen en tot max €2000 per jaar. Er mogen niet meer dan 30 prestaties per jaar zijn en ook niet meer dan 7 prestaties na elkaar bij dezelfde werkgever. In het KB is er sprake van een "kunstenaarskaart". Indien je stempelt moet je ofwel toestemming vragen aan de RVA (als vrijwilliger) ofwel aanduiden dat je die dag "gewerkt hebt" (een "a" tje aanduiden =anders dan arbeidsovereenkomst, want geen c4).  Indien de RVA toestemming zou geven om die dag als vrijwilliger te werken met de kleine vergoeding dan verlies je geen dag stempelgeld. Je kan het KB vinden bij Documenten op deze site.

Ben ik verplicht om via een SBK te werken?

Neen, je kan als kunstenaar vrij afspreken met de opdrachtgever voor welke activiteiten met een SBK zal gewerkt worden, en voor welke niet.  Let wel goed op, als je geen beroep doet op een SBK, moeten de werkgeversverplichtingen wel naar behoren worden vervuld door de opdrachtgever.  En dit is soms niet het geval. Soms behandelen ze je als zelfstandige zonder dat je het door hebt, dit komt de opdrachtgever nl. voordeliger uit.  Bij twijfel mag je ons zeker contacteren.

Wanneer kan ik beroep doen op een SBK?

Het gebruik van de SBK's wordt beperkt tot een aantal gevallen.  Het gaat hier over de bestaande vormen van toegelaten uitzendarbeid (deze zijn: vervanging van een vaste werknemer, tijdelijke vermeerdering van werk, uitvoering van uitzonderlijk werk) en de nieuwe vorm van toegelaten uitzendarbeid, nl. de levering van een artistieke prestatie en/of werk voor een occasionele gebruiker.  Een occasionele gebruiker is een opdrachtgever die geen ander personeel tewerk stelt of maar zelden een beroep doet op kunstenaars (bv. gelegenheidsoptreden in een café, een onderneming die vraagt om een muurschildering te maken,...)

Wat is een SBK? Waar kan ik een SBK vinden?

SBK staat voor Sociaal Bureau voor de Kunstenaars.  Het zijn eigenlijk interimkantoren die een speciale vergunning hebben gekregen om voor de kunstenaars op te treden. Je kan een lijst vinden op de site van het kunstenloket. De SBK's treden in de plaats van de werkgever en zij vervullen ook alle plichten van de werkgever.  Indien je 65 dagen hebt gewerkt met een SBK in een jaar dan heb je ook recht op een eindejaarspremie.  Die kan je aanvragen via ACOD Cultuur.  Smart vzw in Brussel is voor alle duidelijkheid geen SBK maar "een derde betaler".  Zij nemen de verplichtingen van de werkgever niet over, zij vervullen slechts de administratieve taken. Indien een opdrachtgever niet zou betalen dan zal de kunstenaar door Smart ook niet worden uitbetaald, terwijl dit bij een echt SBK wel het geval is. Wij vinden de kost voor de SBK's eigenlijk te hoog en dringen aan bij de politieke verantwoordelijken om hiervoor te zoeken naar een betere oplossing (bv. cultuurcheques).

Welke kosten rekenen de SBK's aan?

Het is bij interimkantoren gangbaar om als werkingskost een bepaald procent van het brutoloon van de werknemer aan te rekenen.  Dat percentage verschilt van kantoor tot kantoor.
Hieronder vind je een brief van minister Reynders aan het NICC (nieuw internationaal cultureel centrum) van 26 april 2004 waarin hij de BTW-tarieven die de SBK's dienen te hanteren verduidelijkt.

In principe is het 'terbeschikking stellen van personeel' een belastbare dienst die onderworpen is aan het algemene BTW-tarief van 21%.
Deze dienstverlening kan niet genieten van BTW-vrijstelling, aangezien SBK's veelal de vorm aannemen van een handelsvenootschap. Dus ook al zou een kunstenaar van de vrijstelling kunnen genieten, dan nog zal de doorfacturatie door het SBK onderhevig zijn aan BTW.
Toch kan een SBK in bepaalde gevallen het verlaagd BTW-tarief van 6% aanrekenen: alle prestaties van uitvoerende kunstenaars, verstrekt via een SBK, zijn onderworpen aan het verlaagd BTW-tarief. Prestaties van scheppende kunstenaars zijn onderworpen aan het verlaagd BTW-tarief van 6% op voorwaarde dat ze als levering van een goed (kunstwerk), gekwalificeerd worden.  De fiscus aanvaardt dat wanneer de kunstenaar de opdracht levert via het SBK, het SBK in dat geval ook het verlaagd BTW-tarief van 6% kan toepassen.
Wanneer de factuur uitgereikt wordt aan het SBK zal deze de BTW die betaald is bij de aankoop van het materiaal gebruikt om het kunstwerk te maken, ook kunnen aftrekken.  Als de factuur uitgereikt wordt aan de kunstenaar is er geen aftrek van BTW mogelijk.

Ik heb dit jaar gewerkt, maar krijg geen vakantie uitbetaald. Hoe komt dat?

In principe wordt het recht op vakantiegeld opgebouwd in het voorgaande kalenderjaar. Bij uitdiensttreding wordt jouw vakantiegeld voor het volgend kalenderjaar vervroegd uitbetaald. Het vakantiegeld bestaat uit enkel vakantiegeld (gelijk aan het bedrag van je maandloon) en dubbel vakantiegeld.

Als je dus in het vorige jaar geen rechten hebt opgebouwd, omdat je niet gewerkt hebt of als jouw vakantiegeld reeds vervroegd werd uitbetaald, ontvang je dus inderdaad geen vakantiegeld.

Als je hierover nog vragen hebt kan je uiteraard altijd terecht bij jouw ACOD Cultuur afgevaardigde.